Tập tính kiếm ăn của mối: Tìm thức ăn, dẫn đường và nuôi cả đàn

Tập tính kiếm ăn của mối giải thích vì sao một chiếc tủ, khung cửa hay chồng giấy có thể bị ăn âm thầm từ bên trong. Những cá thể bạn nhìn thấy tại chỗ gỗ hỏng là một phần của hoạt động tìm thức ăn và nuôi cả đàn. Phía sau đó có đường đi, tín hiệu dẫn đàn và quá trình chia sẻ dinh dưỡng, chăm sóc lẫn nhau.

Với mối đất thường gây hại trong công trình, mối thợ thăm dò khu vực, tìm nguồn ăn, gọi thêm cá thể cùng đàn rồi duy trì lối đi được che chắn. Bài viết dưới đây chia sẻ để bạn hiểu mối tìm đến đồ gỗ trong nhà bằng cách nào.

Cá thể nào đi kiếm ăn và nuôi cả đàn?

Mối thợ đảm nhiệm phần lớn việc tìm thức ăn, gặm gỗ, đào đường và xây đường mui. Tại điểm có thức ăn, nhiều thợ cùng khai thác; các cá thể đi lại trong mạng đường tham gia trao đổi thức ăn với những cá thể khác.

Mối lính có thể đi cùng nhóm thăm dò hoặc xuất hiện ở nơi đường đi bị mở. Công việc nổi bật của chúng là bảo vệ đàn. Mối lính có hàm lớn và cấu tạo phòng vệ giúp mối lính đối phó kẻ xâm nhập, còn việc khai thác gỗ chủ yếu do mối thợ thực hiện.

Nếu trong đàn đã có đầy đủ lực lượng thợ, mối vua, mối chúa, mối non và mối lính nhận thức ăn từ các cá thể làm việc. Còn trong cặp mối mới lập đàn chưa có thợ, chúng tự chăm sóc lứa con đầu tiên. Bạn có thể xem cấu trúc đàn mối để hiểu rõ từng nhóm cá thể.

Mối tìm thấy thức ăn bằng cách nào?

Mối mở rộng những đường ngầm trong đất và thăm dò các khoảng kín xung quanh. Mối thợ đào, di chuyển hạt đất và tiếp tục tìm kiếm qua nhiều nhánh. Khi gặp gỗ hoặc vật liệu phù hợp, chúng bắt đầu khai thác nguồn thức ăn đó.

Râu là bộ phận cảm nhận quan trọng: mối dùng râu tiếp xúc với môi trường, với cá thể khác và nhận tín hiệu hóa học. Quá trình tìm kiếm còn chịu ảnh hưởng của nguồn thức ăn, độ ẩm, nhiệt độ và những lối đi đã có.

Trong một ngôi nhà, nguồn ăn có thể là khung cửa, đồ gỗ, sách, giấy hoặc bìa carton. Các vật liệu chứa cellulose là nguồn dinh dưỡng quen thuộc của nhiều nhóm mối. Xem thêm mối ăn gì để biết những đồ dùng có thể bị chúng khai thác.

Ví dụ, khi một nhánh đường thăm dò tiếp cận chân tủ có gỗ, hoạt động có thể tập trung tại đó. Nếu nguồn ăn vẫn phù hợp, nhiều mối thợ tiếp tục đi lại và khai thác thức ăn.

Tìm được thức ăn, mối báo cho đồng đàn ra sao?

Mối sử dụng pheromone, tức tín hiệu hóa học, để hỗ trợ định hướng và gọi thêm cá thể cùng đàn. Mối thợ để lại tín hiệu khi thăm dò và dùng dấu đường để dẫn thêm đồng đàn đến nguồn ăn. Những cá thể tiếp theo cảm nhận dấu ấy trên đường đi.

Bạn có thể hình dung một nhóm thợ thăm dò tới chân tủ, phát hiện nguồn ăn rồi di chuyển trở lại theo tuyến có dấu dẫn đường. Nhờ dấu dẫn đường, thêm mối thợ tìm đến điểm này và cùng khai thác.

Dấu hóa học và đường mui là hai phần khác nhau. Dấu hóa học giúp mối định hướng; còn đường mui đất là lớp đất bao quanh tạo lối đi. 

Đường đi kiếm ăn của mối từ tổ đến đồ gỗ

Đường đi của mối đất có thể nằm dưới đất, bên trong gỗ, trong khe công trình hoặc nổi trên bề mặt dưới dạng đường mui. Nhiều đoạn bị che sau tủ, khung cửa hay lớp hoàn thiện nên chỉ một phần mạng đường lộ ra ngoài.

Khi phải di chuyển trên mặt tường hoặc vật liệu cứng, mối thợ xây lớp bao bằng vật liệu đất. Lối đi kín giúp chúng hạn chế mất nước và bớt tiếp xúc với kẻ săn mồi. Chúng có thể xây đường trong lúc thăm dò, rồi sửa chữa hoặc mở rộng khi tiếp tục khai thác thức ăn.

Mạng đường có thể phân nhánh để tiếp cận nhiều vị trí. Một nhánh dẫn tới khung cửa, nhánh khác tới đồ gỗ hoặc khoảng rỗng gần đó. Trong mạng đường này, mối đi lại giữa điểm có thức ăn với các khu vực khác của đàn.

Mối đi vào tường và qua khu vực bê tông như thế nào?

Cơ thể nhỏ giúp mối tận dụng các khe hẹp có sẵn. Chân giúp chúng di chuyển, râu dò môi trường và hàm dùng để gặm vật liệu phù hợp hoặc vận chuyển hạt đất khi làm đường.

Tại công trình, mối có thể tiếp cận qua khe nứt, mạch nối, khoảng quanh ống kỹ thuật, chỗ tiếp giáp giữa khung cửa và tường. Những khoảng khuất gần hộp điện cũng có thể trở thành đường đi. Vì thế, thấy mối xuất hiện ở một mặt tường chưa cho biết toàn bộ tuyến chúng đã đi qua.

Bê tông nguyên khối và gạch không phải thức ăn của mối. Chúng đi qua khe hoặc xây đường mui để tới phần có nguồn ăn. Một ngôi nhà xây bằng bê tông có đồ gỗ hoặc thức ăn yêu thích như giấy thì mối vẫn chui qua các khe hở bê tông để tiếp cận.

Mối gặm gỗ và tiêu hóa thức ăn ra sao?

Hàm gặm nhỏ gỗ để đưa vào cơ thể

Mối thợ dùng hàm tách và nhai vật liệu thành phần nhỏ. Việc gặm làm xuất hiện những khoang và đường ăn trong gỗ. Phần mặt ngoài đôi khi vẫn còn, trong khi lớp bên trong đã bị khai thác.

Dịch tiêu hóa và enzyme phân giải cellulose

Cellulase là tên nhóm enzyme giúp phân giải cellulose trong vật liệu thực vật. Ở các nhóm mối đã được nghiên cứu, enzyme của cơ thể mối và vi sinh vật cộng sinh trong hệ tiêu hóa phối hợp xử lý thức ăn. Tuyến nước bọt và các phần của ruột tham gia quá trình này, với cơ chế khác nhau giữa các nhóm mối.

Nếu bạn đang tìm hiểu mối tiết chất gì để làm mềm gỗ, cơ chế chính cần biết là gặm nhỏ gỗ rồi xử lý bằng dịch và enzyme tiêu hóa. Mối không dùng một chất tiết để hòa tan bê tông hay biến mọi vật liệu cứng thành thức ăn.

Thức ăn được chia sẻ trong đàn như thế nào?

Mối thợ xử lý thức ăn rồi truyền cho cá thể khác. Việc trao đổi qua miệng giúp phân phối dinh dưỡng giữa những cá thể làm việc và những cá thể cần được nuôi.

Mối chúa và mối vua ở khu vực sinh sản; thợ tham gia lấy và chuyển thức ăn để nuôi chúng cùng mối non. Mối lính cũng nhận thức ăn từ các cá thể làm việc.

Cách sử dụng nguồn ăn khác nhau giữa các nhóm mối. Có nhóm thu gom vật liệu, có nhóm khai thác ngay trong gỗ và truyền thức ăn đã được xử lý. Trong thực tế, những cá thể đi trên đường mui không phải lúc nào cũng mang một mảnh gỗ mà bạn nhìn thấy được.

Vì sao khu vực ẩm ướt dễ có mối kiếm ăn?

Mối đất có cơ thể mềm và dễ mất nước. Đất ẩm cùng đường đi kín giúp duy trì môi trường thuận lợi để chúng di chuyển và khai thác nguồn ăn.

Trong nhà, đường ống rò, chân tường thấm, nước thoát kém hoặc gỗ tiếp xúc đất là những vị trí đáng kiểm tra. Độ ẩm tại các điểm này có thể duy trì điều kiện thuận lợi ngay cả khi các phần khác của căn phòng khá khô.

Độ ẩm là một yếu tố quan trọng trong tập tính kiếm ăn của mối, cùng với nguồn ăn, nhiệt độ, đường tiếp cận và tình trạng đàn. Giảm thấm và rò nước giúp giảm điều kiện thuận lợi của mối.

Mối gỗ khô có thể sống và ăn trong gỗ với nhu cầu ẩm thấp hơn, không phụ thuộc tiếp xúc đất như nhiều mối đất. Xem thêm các loại mối và môi trường sống để hiểu sự khác nhau này.

Hiểu tập tính kiếm ăn của mối để kiểm tra trong nhà

Khi phát hiện gỗ bị ăn hoặc vệt đất mới, hãy quan sát cả khu vực xung quanh: chân tủ, khung cửa, mặt tường sát đồ gỗ và nơi có dấu thấm. Ghi nhận vị trí giúp dễ kiểm tra tìm được những chỗ mối đang hoạt động.

• Quan sát đường mui, dấu gỗ bị ăn và những đoạn đất mới xuất hiện.
• Kiểm tra nguồn rò nước, gỗ sát đất hoặc giấy bìa lưu lâu ở nơi ẩm.
• Giữ lại dấu hoạt động để kỹ thuật viên đánh giá tuyến tiếp cận và phạm vi cần xử lý.

Tập tính kiếm ăn và trao đổi thức ăn cũng là cơ sở của một số cách diệt mối như hệ thống bả mối và diệt mối bằng phương pháp lan truyền. Mối thợ ăn bả rồi trao đổi thức ăn với các cá thể khác. Với phương pháp lây nhiễm, hoạt động đi lại và tiếp xúc giúp lan truyền tác động xử lý trong đàn. Kỹ thuật viên lựa chọn phương pháp phù hợp và theo dõi hoạt động của mối để đánh giá kết quả.

Nếu nhà đã có dấu hoạt động mới, bạn có thể tìm hiểu dịch vụ diệt mối tận gốc của An Hùng Vệ để được kiểm tra và đề xuất cách xử lý theo hiện trạng.

Bài viết giúp bạn hiểu cách mối tìm nguồn ăn và nuôi đàn. Khi kiểm tra thực tế, vị trí có dấu hoạt động cùng tình trạng đồ gỗ và độ ẩm là những thông tin hữu ích để xác định bước xử lý tiếp theo.